Збор-два за Кина

Не е веќе прашање дали но како Кина ќе ја практицира својата моќ во иднина како држава која заради својот економски раст станува се подоминантна светска сила. Мерењето на силата на државите во меѓународниот систем се занимава со економските и воените параметри. Она што ги интересира луѓето кои не го гледаат светот само низ призмата на ваква моќ, се вредностите и принципите за кои ќе се залага Кина. Ваквото прашање најмногу ги интересира политиколозите затоа што политичкиот систем е оној кој во најголема мера е рамката за објаснување на однесувањето на една држава. Уставно, Кина е Република со една доминантна партија. Практицирање на степен на демократија е карактеристичен само внатре Комунистичката Партија на Кина која е децентрализирана низ целата територија на земјата. Предвидувањата се дека Кина во наредните десетина години ќе се фокусира на внатрешен развој на земјата и поголемо производство за домашна употреба отколку  извоз. Ова е сосема паметна одлука за држава која ја познава својата моќ и знае дека за да може да ја практикува во иднина, мора да создаде внатрешен капитал, развиен институционален систем кој не мора да значи и демократски каков што навидум го познаваме на Западот. Квалитетот и структурата на една демократија можат да имаат различни карактеристики. Кинеските аналитичари предвидуваат дека за дваесетина години Кина ќе биде подемократски режим што исто така е нормален тек на настаните доколку се повеќе се вложува во образование, наука и култура. Исто така, Комунистичката партија најверојатно ќе биде поле на внатрешни фракции кои постепено би можеле да го претворат партискиот систем во мултипартиски (повеќе партии). За ова да се случи, потребно е да се развива опозиција и која ќе застапува нерепрезентирани легитимни интереси. Сепак, очигледна е внимателноста со која Кина и пристапува на демократијата затоа што во моментот се покажува како прилично неефикасен систем кој е далеку од целта која сака да ја постигне: поголемо учество на граѓаните во донесувањето на одлуки и креирањето на политки за доброто на општеството. Очигледни се и дилемите на светските сили како САД, Германија кои внимателно ја следат Кина на економско и политичко ниво и обидите да се влијае на односите со Кина уште сега додека сеуште таа го нема достигнато својот полн потенцијал.

Како малите држави, номоќни и со речиси никаков глас на меѓународната сцена треба да се постават во време на вакви меѓународно- политчки услови? Малечките држави можат да учат од светските сили но уште повеќе од државите во развој. Нешто слично на она што Кина во моментот го практикува: соочување со домашните проблеми на соодветен и автентичен начин а не беспоговорно прифаќање на секоја меѓународна идеја и стандард кои може сосема да го извитоперат изгледот на дадено општество. Кина до некаде ја следи својата Конфучијанска вредносна идеологија на “златна средина” која го прави нејзиниот мирен подем избалансиран, а сепак перцепиран како закана од многу земји. (во моментов не изразувам став по негативните страни на Кинескиот пристап кон својата внатрешна и надворешна политика). Мала држава како Македонија не може да биде перцепирана како закана, а доколку се појават такви перцепиции, се работи за тотален апсурд. На Македонија и останува да учи малку повеќе од принципот на златната средина која би значела соочување со својот потенцијал и внимателно инвестирање онаму каде што постои. Без многу дилеми, областите во кои Македонија може тоа да го прави се туризмот, земјоделието, образованието, нормите, уметноста, архитектурата и иновативноста во овие области.